«Շախմատ» առարկայի կիսամյակային ամփոփիչ բնութագրի ձևանմուշ


 «Շախմատ» առարկայի կիսամյակային ամփոփիչ բնութագրի ձևանմուշ

2021-2022 ուսումնական տարում Տավուշի մարզի 2-րդ դասարանում սովորողների ուսումնառության արդյունքների ոչ միավորային գնահատման՝ բնութագրերի ձևանմուշների վերաբերյալ

Նախաբան

Հանրակրթության պետական նոր չափորոշչով սահմանվել է, որ 1–4-րդ դասարաններում և 5-րդ դասարանի 1-ին կիսամյակում իրականացվելու է ոչ միավորային գնահատում, իսկ սովորողների ուսումնառության արդյունքների գնահատման նոր կարգի համաձայն՝ յուրաքանչյուր սովորողի համար որպես կիսամյակի ամփոփում կազմվելու է ուսումնական առաջադիմության բնութագիր բոլոր առարկաներից:

Տավուշի մարզի փորձարկող 2-րդ դասարանի ուսպլանով նախատեսված բոլոր առարկաների վերջնարդյունքների հիման վրա կազմվել են բնութագրերի հնգաստիճան սանդղակներ` որպես օգնություն ուսուցչին:

Յուրաքանչյուր աղյուսակի առաջին սյունակում տրված են տվյալ առարկայի ուսումնական ծրագրով սահմանված թեմաները (ԵՇԱ, Շախմատ, Մաթեմատիկա և այլն) կամ առարկայական չափորոշչով նախատեսված հիմնական հասկացություններն ու ենթահասկացությունները (օր.՝ Մայրենի), իսկ աղյուսակի առաջին տողում ներկայացված են Ա, Բ, Գ, Դ, Ե սյունակները՝ ցույց տալով առարկայական չափորոշչով սահմանված վերջնարդյունքների կատարման աստիճանը 1-ին կիսամյակի համար՝ նվազման կարգով:  

Ամեն առարկայի ուսուցիչ կարող է կազմել յուրաքանչյուր սովորողի բնութագիրը՝ հաշվի առնելով հետևյալ սկզբունքները.

-        Պետք է շարժվել վերևից ներքև և հորիզոնական՝ գնալով ձախից աջ (Ա-Ե):

-        Կարելի է ընտրել որևէ սյունակի նկարագրությունը ամբողջությամբ կամ համադրել հատվածներ տարբեր ձևակերպումներից, քանի որ նույն վերջնարդյունքի կատարման մակարդակների բաժանումը պայմանական է:

-        Պետք է խուսափել մակարդակների բաժանել երեխաներին, քանի որ քիչ հավանական է, որ որևէ սովորող բոլոր վերջնարդյունքների մասով կապահովի նույն մակարդակը:

-        Չի կարելի սյունակները համեմատել կամ նույնացնել միավորների (5-միավորային համակարգի կամ 10-միավորային համակարգի աստիճանների հետ):

-        Բոլոր բնութագրերը կազմվել են դրական շեշտադրմամբ. պետք է բացառել «Չի կարողանում», «Չգիտի», «Դժվարանում է» արտահայտությունները:

-        Ուսուցիչը կարող է ըստ անհրաժեշտության խմբագրել կամ լրամշակել ձևակերպումները՝ առավել հարմարեցնելով դրանք տվյալ սովորողի ցուցաբերած արդյունքին:

-        Բնութագիրը պետք է կցել սովորողի անձնական գործին:

 

Ցուցումներ բնութագրերի կազմման վերաբերյալ

Ներկայացված աղյուսակների Ա սյունակում ներկայացված են առարկայի առաջին կիսամյակին ուսուցնավող թեմաների վերջնարդյունքները՝ ձևակերպված բնութագրի ձևով: Սյունակը ներկայացնում է վերջնարդյունքների ապահովման առավելագույն աստիճանը: Հաջորդ սյունակները ներկայացնում են յուրաքանչյուր վերջնարդյունքի ապահովման տարբեր աստիճանները նվազման կարգով: Վերջին՝ Ե սյունակում ներկայացված է վերջնարդյունքի ապահովման նվազագույն աստիճանը:

Ուսուցիչը կարող է յուրաքանչյուր սյունակի բնութագրերին ծանոթանալով՝ ընտրել յուրաքանչյուր երեխայի համար այն ձևակերպումները, որոնք առավելապես համապատասխանում են նրա ուսումնառության արդյունքներին կիսամյակի ավարտին: Այս աշխատանքը կատարելիս ուսուցիչը պետք է հիմնվի ողջ կիսամյակի ընթացքում կիրառած ձևավորող գնահատման արդյունքների (ստուգաթերթերի, համառող գրառումների, ռուբրիկների, դիտարկումների, հայտորոշիչ առաջադրանքների և այլ գործիքների պարբերական կիրառման վերլուծությունների վրա):

Բնութագրերը կարող են կազմվել տարբեր սյունակների բնութագրումներից ընտրված նկարագրություններից՝ ամբողջացնելով սովորողի ամփոփ բնութագիրը տվյալ առարկայից: Նույն տողից  միայն մեկ բնութագրիչ կարող է ներառվել կոնկրետ սովորողի բնութագրի մեջ, քանի որ յուրաքանչյուր տողում նկարագրված են նույն վերջնարդյունքի ապահովման տարբեր աստիճանները: Չի բացառվում, որ սյունակներից մեկի բնութագրումները լիովին համընկնեն կոնկրետ սովորողի առաջադիմության արդյունքներին, սակայն առավել հաճախ դա կլինի տարբեր սյունակներից առանձնացված բնութագրիչներից կազմված խճանկար: 

 

«Շախմատ» առարկայի կիսամյակային ամփոփիչ բնութագրի ձևանմուշ

Կազմեց Նաիրա Մովսիսյանը

                                                                                     

 

Թեմաներ

Ա

Բ

Գ

Դ

Ե

Խաղադաշտ

Դաշտեր

Գծեր

Մասեր

 

Անվանում է, ցույց է տալիս խաղադաշտի դաշտերը, գծերը, մասերը: Տեղորոշում և գրանցում է դաշտերը:

Անվանում է, ցույց է տալիս խաղադաշտի գծերը, մասերը, անվանում է լատիներեն տառերը:

Անվանում է, ցույց է տալիս խաղադաշտի գծերը:

Լսելով անվանումները` ցույց է տալիս խաղադաշտի մասերը և գծերը:

Օգնությամբ և հուշումով ցույց է տալիս և անվանում խաղադաշտը:

 

Խաղաքարեր

Արքա

Թագուհի

Նավակ

Փիղ

Ձի

Զինվոր

Կատարում է տրամաբանված քայլեր խաղաքարերով` հարձակվում է, ստեղծում է կրկնակի հարված, հսկում է, վերցնում է, շախ է տալիս, մատ է անում, մեկնաբանում է խաղաքարի արժեքը, դերը խաղի ընթացքում:

Թվարկում է խաղաքարերի մոտավոր արժեքները:

Կատարում է քայլեր խաղաքարերով,

վերցնում է խաղաքարեր արքայով, շախ է հայտարարում:

Թվարկում է խաղաքարերի մոտավոր արժեքները:

 

Կատարում է քայլեր խաղաքարերով,

վերցնում է խաղաքարեր արքայով:

Թվարկում է խաղաքարերի մոտավոր արժեքները:

 

Անվանում և ցույց է տալիս խաղաքարերը:

Թվարկում է խաղաքարերի մոտավոր արժեքները:

Օգնությամբ և հուշումով ցույց է տալիս և անվանում խաղաքարերը:

 

Շախ

Սահմանում է շախը, շախ է տալիս, ցույց է տալիս` ինչպես պաշտպանվել շախից:

Սահմանում է շախը, շախ է տալիս:

Կարողանում է շախ տալ:

Նկատում է շախը:

 

Օգնությամբ և հուշումով նկատում է շախը:

 

Մատ

Սահմանում է մատը, մատ է անում, ցույց է տալիս` ինչպես պաշտպանվել մատից:

Ստեղծում է մատ մեկ քայլից:   Ստեղծում է մատային դիրքեր:

Սահմանում է մատը, մատ է անում, ցույց է տալիս` ինչպես պաշտպանվել մատից:

Ստեղծում է մատ մեկ քայլից:  

Սահմանում է մատը, մատ է անում, ցույց է տալիս` ինչպես պաշտպանվել մատից:

 

Նկատում է մատը:

Օգնությամբ և հուշումով նկատում է մատը:

 

Պատ, ոչ-ոքիի տեսակները

Սահմանում է պատը, ներկայացնում է ոչ-ոքիի տեսակները, խուսափում է պատից:

Սահմանում է պատը, ներկայացնում է ոչ-ոքիի տեսակները:

Սահմանում է պատը:

Ներկայացնում է ոչ-ոքիի տեսակները:

 

Օգնությամբ և հուշումով ներկայացնում է ոչ-ոքին:

 

Մատ 1 քայլից

Հասկանում է իր առջև դրված խնդիրը, կատարում է տրամաբանված քայլեր:

Ստեղծում է մատ մեկ քայլից:  

Պայքարում է ազնիվ: Կառավարում է հույզերը: Հեշտությամբ է կենտրոնանում: Ուշադիր է: Մտածում է արագ:           

Հասկանում է իր առջև դրված խնդիրը, կատարում է տրամաբանված քայլեր:

Ստեղծում է մատ մեկ քայլից:  

Պայքարում է ազնիվ: Կառավարում է հույզերը: Կենտրոնանում է հեշտությամբ: Ուշադիր է:

Հասկանում է իր առջև դրված խնդիրը, կատարում է տրամաբանված քայլեր:

Ստեղծում է մատ մեկ քայլից: 

Կենտրոնանում է հեշտությամբ: Ուշադիր է:

 

Հասկանում է իր առջև դրված խնդիրը, կատարում է տրամաբանված քայլեր:

Ստեղծում է մատ մեկ քայլից: 

 

 

Օգնությամբ և հուշումով ստեղծում է մատ մեկ քայլից:

 

Մատային դիրքերի ստեղծում

Հասկանում է իր առջև դրված խնդիրը:

Ստեղծում է մատային դիրքեր բազմաթիվ խաղաքարերով: Մտածում է արագ: Ազատ և հեշտությամբ ստեղծագործում է: Հեշտությամբ է կենտրոնանում: Ուշադիր է:

Հասկանում է իր առջև դրված խնդիրը:

Ստեղծում է մատային դիրքեր 3-5 խաղաքարերով:

Ստեղծագործում է հեշտությամբ: Հեշտությամբ կենտրոնանում է: Ուշադիր է:

Հասկանում է իր առջև դրված խնդիրը:

Ստեղծում է մատային դիրքեր 3 խաղաքարերով:

Հեշտությամբ կենտրոնանում է: Ուշադիր է:

Հասկանում է իր առջև դրված խնդիրը:

Ստեղծում է մատային դիրքեր 3 խաղաքարերով:

 

Օգնությամբ և հուշումով ստեղծում է մատային դիրքեր 3 խաղաքարերով:

 

 

 

 

Comments